Cũng giống như da, mạch máu cũng lão hóa. Giống như một chiếc vòi nước trở nên cứng và dễ bị nứt theo thời gian, mạch máu của chúng ta cũng mất đi tính đàn hồi khi chúng ta già đi. Tuy nhiên, không cần phải bỏ cuộc. Bạn có biết rằng việc xây dựng cơ bắp sẽ tiết ra các chất giúp trẻ hóa mạch máu từ bên trong không?
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về sức mạnh của cơ bắp mà bạn cần biết để kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh, cũng như tiềm năng của y học tái tạo trong chăm sóc mạch máu
mục lục
Vì sao cơ bắp được gọi là cơ quan nội tiết | Chức năng của myokine
Trước đây, người ta cho rằng cơ bắp chỉ đơn thuần là mô dùng cho sự vận động. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây đã tiết lộ rằng cơ bắp cũng là các cơ quan nội tiết, tiết ra nhiều chất hoạt động sinh lý khác nhau (hormone). Chúng được gọi chung là "myokine". Một số myokine tiêu biểu bao gồm IL-6 (interleukin-6) và irisin
IL-6, được tiết ra từ cơ bắp trong quá trình tập luyện, thúc đẩy quá trình phân giải chất béo và ức chế viêm trong cơ thể. Irisin, còn được gọi là hormone tập luyện, được cho là có tác dụng chuyển hóa chất béo dự trữ (mô mỡ trắng) thành chất béo có thể đốt cháy (mô mỡ nâu) và bảo vệ các tế bào thần kinh
Khi các chất này lưu thông khắp cơ thể qua đường máu, chúng cải thiện chức năng của các tế bào nội mô mạch máu và giúp duy trì toàn bộ cơ thể, chẳng hạn như bằng cách ngăn chặn sự tiến triển của xơ vữa động mạch
Tài liệu tham khảo: Giai đoạn J | Hoạt động thể chất và myokine ở bệnh nhân COPD
Làm giãn mạch máu và hạ huyết áp | Vai trò của oxit nitric (NO)
Lợi ích của việc sử dụng cơ bắp không chỉ dừng lại ở việc tiết ra các chất hóa học. Sự kích thích vật lý của việc tập thể dục cũng rất quan trọng. Khi bạn tập thể dục, nhịp tim tăng lên và tốc độ lưu thông máu tăng lên, khiến máu cọ xát vào thành trong của các mạch máu. Sự kích thích cọ xát này kích hoạt sự tiết ra NO (nitric oxide) trong các tế bào nội mô mạch máu. Ngược lại, cơ chế này không hoạt động nếu bạn đứng yên
Khi được kích hoạt, NO được tiết ra và tác động lên các cơ (cơ trơn) bao quanh mạch máu, làm giãn và mở rộng chúng. Kết quả là, lưu lượng máu trở nên trơn tru hơn và huyết áp giảm xuống. Tác dụng của NO không chỉ giới hạn trong khi tập thể dục; việc sử dụng liên tục cũng góp phần ổn định huyết áp khi nghỉ ngơi. Hơn nữa, NO có tác dụng ngăn ngừa quá trình oxy hóa mạch máu, điều này liên quan trực tiếp đến việc ngăn ngừa xơ vữa động mạch
Nói cách khác, bản thân việc tập thể dục là một hành động tạo ra các chất giãn mạch trong cơ thể mà không gây ra bất kỳ tác dụng phụ nào. Trước khi dựa vào thuốc, hãy sử dụng cơ bắp của bạn để đánh thức chức năng tiềm ẩn của các mạch máu
Tài liệu tham khảo: Hội Hóa học Nông nghiệp Nhật Bản, "Hóa học và Sinh học" | Vai trò của oxit nitric (NO) trong chức năng vận động
Góc nhìn từ y học tái tạo: Chăm sóc mạch máu ở cấp độ tế bào
Sở dĩ tập thể dục tốt cho cơ thể là vì chính các tế bào tự sản sinh ra các chất sửa chữa. Y học tái tạo (liệu pháp tế bào gốc, liệu pháp dịch nuôi cấy tế bào, v.v.), đang thu hút sự chú ý trong những năm gần đây, có thể nói là một phương pháp sử dụng điều trị y tế để trực tiếp đưa các chất sửa chữa như cytokine và exosome vào cơ thể. Ở đây, chúng ta sẽ giải thích cơ chế của y học tái tạo dựa trên các báo cáo nghiên cứu
Tế bào gốc chữa lành mạch máu như thế nào | Báo cáo nghiên cứu
Cho đến nay, nhiều chi tiết về cách thức tế bào gốc được sử dụng để sửa chữa mạch máu vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, một báo cáo được công bố vào năm 2020 bởi một nhóm nghiên cứu Nhật Bản (bao gồm cả Viện Nghiên cứu Y sinh Kobe) đang bắt đầu hé mở bí ẩn này
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi tế bào gốc tìm thấy các tế bào nội mô mạch máu bị tổn thương, chúng sẽ bám chặt vào các tế bào này và tạo thành những đường hầm nhỏ gọi là khe nối giữa các tế bào. Người ta cũng phát hiện ra rằng chúng trực tiếp cung cấp các nguồn năng lượng như glucose cho các tế bào yếu thông qua các khe nối này. Nói cách khác, tế bào gốc cung cấp năng lượng, và các tế bào mạch máu nhận được năng lượng bắt đầu tự tái tạo
Nghiên cứu này lật đổ quan niệm truyền thống cho rằng tế bào gốc biệt hóa thành các tế bào bị tổn thương hoặc khởi động quá trình tái tạo bằng cách phát ra các mệnh lệnh như cytokine, đồng thời hé lộ sự tồn tại của một cách tư duy mới trong y học tái tạo
Quá trình trẻ hóa mạch máu | Báo cáo nghiên cứu
Ngoài ra, một nghiên cứu ở nước ngoài năm 2015 báo cáo rằng việc sử dụng tế bào gốc trung mô (MSC) đã phục hồi chức năng của các tế bào nội mô mạch máu bị tổn thương. Cụ thể, hoạt động của eNOS (nitric oxide synthase), một loại enzyme cần thiết cho việc làm giãn mạch máu, đã được phục hồi và sự hình thành mảng bám (khối xơ vữa động mạch) gây tắc nghẽn mạch máu đã bị ức chế
Ý tưởng cốt lõi của y học tái tạo là sửa chữa các tế bào mạch máu bị tổn thương do lão hóa. Sự kết hợp giữa tự chăm sóc sức khỏe hàng ngày thông qua tập thể dục và chăm sóc y tế ở cấp độ tế bào có thể là chìa khóa để duy trì sức khỏe trong thời đại tuổi thọ lên đến 100 năm
Xem thêm: Tế bào đơn nhân tủy xương kích hoạt quá trình tạo mạch máu thông qua tương tác tế bào-tế bào qua khe hở liên bào. Xem
thêm: Tế bào gốc trung mô cải thiện tổn thương xơ vữa động mạch bằng cách phục hồi chức năng nội mô.
bản tóm tắt
Xây dựng cơ bắp dẫn đến một cơ thể khỏe mạnh hơn. Cơ bắp không chỉ là nguồn năng lượng mà còn là những cơ quan quan trọng giúp giữ cho mạch máu luôn trẻ trung. Mỗi động tác ngồi xổm hay mỗi lần chạy lên xuống cầu thang đều kích hoạt quá trình sửa chữa mạch máu trong cơ thể
Nếu việc tập thể dục khó khăn hoặc bạn muốn chủ động chăm sóc sức khỏe hơn, y học tái tạo cũng là một lựa chọn. Tại sao không bắt đầu hành động để bảo vệ mạch máu của bạn ngay hôm nay, phù hợp với lối sống của bạn?